ഗാന്ധിയും കാലവും സെമിനാർ 35

35. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ, ശ്രീനാരായണഗുരു എന്നിവരും ഗാന്ധിജിയും

മഞ്ജു 

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയ മഹാത്മാഗാന്ധിജി 1915 ജനുവരി 9 ന് മുംബൈ തുറമുഖത്ത് കപ്പലിറങ്ങി. ഇന്ത്യയിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ നേരിട്ട് പഠിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹംഇന്ത്യ മുഴുവനും സന്ദർശിച്ചു. അന്ന് ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ നായകന്മാരായിരുന്ന നേതാക്കന്മാരെയെല്ലാം സന്ദർശിച്ചു.

ടാഗോറും ഗാന്ധിജിയും

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഫീനിക്സ് ആശ്രമത്തിൽ നിന്നും വന്ന വിദ്യാർത്ഥികളെ അക്കാലത്ത് രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ ശാന്തി നികേതനിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയുണ്ടായി. അങ്ങനെയാണ് ഗാന്ധിജിയും ടാഗോറും പരിചയപ്പെടുന്നത് മരിക്കുവോളം നീണ്ട ഒരു സുഹൃത്ത് ബന്ധത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു അത്. ഇരുവരും പരസ്പരം ഉന്നതമായ ആദരവോടെ ബഹുമാനം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. ഗാന്ധിജിയെ “മഹാത്മാ” എന്ന് വിളിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രധാന വ്യക്തികളിൽ ഒരാളാണ് ടാഗോർ. ഗാന്ധിജി ടാഗോറിനെ “ഗുരുദേവ്” എന്ന് വിളിച്ചത് “ദൈവീക ഗുരു” എന്നാണ്.

അതേസമയം അവർ രണ്ടുപേരും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വ്യക്തമായിരുന്നു: രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ ഉയരവും മുടിയും താടിയും മനോഹരമായ ഗൗൺ ധരിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ഗാന്ധിജി വളരെ ചെറുതും ലളിതമായ ദോത്തിയും കുർത്തയും മാത്രമായിരുന്നു ധരിച്ചിരുന്നത്. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ അവരോട് സോഫയിൽ ഇരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു, എന്നാൽ ഗാന്ധിജി തറയിൽ ഒരു പായയിൽ ഇരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.

ടാഗോറിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ സമീപനം വേണ്ടത്ര ലളിതവും സ്വയം പര്യാപ്തവും അല്ലെന്ന് ഗാന്ധിജി വിമർശിച്ചു. കൂടാതെ ടാഗോറിന്റെ സ്കൂളിന്റെ ഘടന ഗണ്യമായി മാറ്റാൻ പോലും നിർദ്ദേശിച്ചു, ഉദാഹരണത്തിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ സ്വയം വിലയിരുത്തി കൊണ്ട്. നേരെമറിച്ച് ഗാന്ധിജിയുടെ നിസ്സഹരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ചർച്ചയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യത്തെയും ടാഗോർ അംഗീകരിച്ചില്ല.

അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ ടാഗോറിനും വിമുഖതയുണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ ബീഹാർ ഭൂകമ്പത്തെ ഗാന്ധിജി “അസ്പ്യശ്യർ “ എന്നു പറഞ്ഞ് ബന്ധിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഗാന്ധിജിയുടെ പ്രതികരണത്തിനെതിരെ ടാഗോർ സംസാരിച്ചു. പ്രകടമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഗാന്ധിജിയും ടാഗോറും പരസ്പരം ആഴത്തിൽ ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു. ജയിലിൽ ഉപവസം അനുഷ്ഠിച്ചപ്പോൾ ഗാന്ധിജി ടാഗോറിന്റെ അനുഗ്രഹം തേടുകയും അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ടാഗോറിന്റെ മരണശേഷം ശാന്തിനികേതനെ തന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഏറ്റെടുക്കാൻ ടാഗോർ ഗാന്ധിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ടാഗോറിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന വർഷത്തിൽ അവർ സഹാനുഭൂതിയോടെ നിരവധി സംഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി, ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞു “ഗുരുദേവനും ഞാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കണ്ടുപിടിക്കാനുള്ള ഒരു മനോഭാവത്തോടെയാണ് ഞാൻ തുടങ്ങിയത്, എന്നാൽ അതൊന്നും ഇല്ലെന്ന മഹത്തായ കണ്ടെത്തലിൽ അവസാനിച്ചു”.

ശ്രീനാരായണഗുരുവും ഗാന്ധിജിയും

1925 മാർച്ച്‌ 12 ന് മഹാത്മാഗാന്ധി ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനെ ശിവഗിരിയിൽ സന്ദർശിച്ചു സംഭാഷണം നടത്തി. ഗാന്ധി ആശ്രമം എന്ന് പിന്നീട് അറിയപ്പെട്ട, എ കെ ഗോവിന്ദദാസിന്റെ കെട്ടിടത്തിൽ ആയിരുന്നു കൂടിക്കാഴ്ച. എൻ. കുമാരനായിരുന്നു പരിഭാഷകൻ.

വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം, അക്രമരാഹിത്യം, മതം, പിന്നോക്കകാരുടെ ഉന്നമനത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗം തുടങ്ങിയവയെപ്പറ്റി സംഭാഷണം നീണ്ടു. സമാനതകൾ ഏറെയുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടു ചിന്തധാരകളുടെ ഇണക്കവും പിണക്കവും വഴിത്തിരിവും ആ സംഭാഷണത്തിൽ ഉണ്ടായി.

ആയിത്തത്തിന് എതിരാണെങ്കിലും വർണ്ണവ്യവസ്ഥ നിലനിൽക്കണമെന്ന് അഭിപ്രായമായിരുന്നു ഗാന്ധിജിക്ക്. എന്നാൽ, ജാതിയുടെ അതിർവരമ്പ് ഇല്ലാതാക്കാൻ ജാതി ലക്ഷണങ്ങളെത്തന്നെ മായിച്ചു കളയണമെന്ന് ഗുരു ഗാന്ധിജിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. മതം ഒന്നേയുള്ളൂ എന്ന വാദത്തോട് വിയോജിച്ച ഗാന്ധിജി, വിഭിന്നമനുഷ്യരുള്ളിടത്തോളം വിഭിന്ന മതങ്ങളും ഉണ്ടാകും എന്നും സഹിഷ്ണുതയാണ് വേണ്ടതെന്നും വാദിച്ചു.

മാവിൽ നിന്ന് ഇലകൾ പറിച്ച് ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞു, ‘നോക്കൂ ഈ ഇലകളുടെ രൂപം പരസ്പരം ഭിന്നമല്ലേ?’. ‘ഇലകൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നാലും അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന നീരിന്റെ രുചി ഒന്നുതന്നെയാണ്’ എന്ന് പ്രതിവാദത്തോടെ തന്റെ പക്ഷം ഗുരു വ്യക്തമാക്കി.

Reference:

1. Wikipedia

2. https://scotstagore.org/mahatma-gandhi-celebrating-the-centenary-of-a-historic-meeting/